VX MIX 01: Rock Steady

VX MIX 01: Rock Steady

Frank Vercruyssen

Op geregelde tijdstippen zal ik een mix met u delen.  Die mix kan per aflevering alle kanten op gaan.  De ene keer wordt het een verzameling seventies funk, de andere keer een persoonlijke selectie uit het oeuvre van Shostakovich, dan weer liedjes van Ann Christy en Wim De Craene, van Fischer Z en Cabaret Voltaire, Oud-muziek van Munir Bachir en Naseer Shamma, Spoken Word van Rafeef Ziadah of Kae Tempest, bebop van Charles Mingus of John Coltrane.  Een mix opgebouwd rond de muzikale score van één van onze voorstellingen, een overzicht van de Russische muziek uit het jaar dat ‘Anna Karenina’ verscheen, een ode aan Amelie Lens, aan mogelijkheden geen gebrek.

U weet of u weet niet dat ik een nogal fanatieke muziekverzamelaar ben.  

Ik ben in 1982 in Zwijndrecht als DJ begonnen met een New en Cold Wave-programma op Radio Randstad, een van de vele vrije radio’s die in die tijd overal opschoten en het muzieklandschap in Vlaanderen volledig overnamen.  Vanaf 1983 werkte ik in Antwerpen bij Radio Centraal.  De studio van dit legendarische vrije radiostation bevond zich aan de Gerlachekaai, waar Centraal ook dé club van dat moment uitbaatte, de Tom Tom.  

Eerst had ik op Centraal een nonsensprogramma dat ‘Filicule’ heette, een soort Leugenpaleis avant la lettre, daarna heb ik een aantal jaren het hiphop-programma ‘Zuid Centraal’ samengesteld en gepresenteerd.  Ondertussen was ik ook een van de resident DJ’s van de Tom Tom geworden, waar ik jarenlang elke zaterdag de Antwerpse nachtbrakers van beats mocht voorzien, eerst strictly vinyl, waarna we knarsetandend en dan schoorvoetend de opmars van de CD moesten aanvaarden…

Aangezien Centraal een onafhankelijk radiostation was, zonder reclame of externe inkomsten, werd het gerund door vrijwilligers, en werden de platen aangevoerd door de DJ’s zelf.  Dat heeft er voor gezorgd dat ik een nogal grote verzameling platen heb opgebouwd, veelal gericht op de dansvloer.  Maar doordat ik ook op de radio werd geconfronteerd met een aantal freaks die allemaal hun eigen specialisatie hadden, jazz, psychedelica, soul, funk, enzovoort, leerde ik een amalgaam aan stijlen kennen.

Ergens in de eerste helft van de jaren negentig moest de Tom Tom dicht, wegens te luid… 

In de tweede helft van dat decennium ben ik ook gestopt met mijn programma op Centraal, omdat het werk van STAN dat niet meer toeliet, maar de verzamelwoede is nooit verminderd, niet geholpen door de digitale revolutie.  Ondertussen staan er in mijn iTunes-verzameling zo’n 43 000 nummers.  Oei, ben ik nu aan het opscheppen ? Excuus… 

U bent dus welkom om in mijn platenkast te neuzen.  Alle geheimen geef ik niet prijs, maar u mag wel eens komen kijken.

 

VX MIX 01 Rock Steady

Als kind en tiener was ik een volstrekt conventionele top 30 consument, een grote fan van Mud, Abba en John Travolta.  Mijn oudere neef bracht me in de late jaren 70 in contact met Pink Floyd en Co, wat ik erg op prijs stelde, maar zo rond 1980 vond ik op een dinsdag om 22 uur op mijn transistorradio het reggae-programma van ‘Dokter Dog en Professor Cat’ op Radio Centraal, het tot op de dag van vandaag beste vrije radiostation in Antwerpen en de rest van de wereld.  Ik hoorde ‘Revolutionary Dream’ van Pablo Moses en was verkocht…  
Jarenlang heb ik, met ‘de Antwerpse posse’, een clubje reggaefreaks met klinkende namen als Gabba Longsize, Ranking Junior, Ranking Peter, Rasta Pasta of Ras Fil en Ras Pat van King Flashman, op singles en lp’s gejaagd in de Rasta Connection, de Musical Snack Attack of de Brabo, en de concerten afgedweild…Reggae werd mijn eerste grote muzikale liefde… 
Er zouden er nog veel volgen, Funk, Jazz, Hiphop,… maar the Drum and the Bass blijven mijn essentiële aandrijfkracht. 

 

Rocksteady is een muziekstijl die rond 1965 in Jamaica ontstond. Het was een opvolger van de Ska die daarvoor de Jamaicaanse muziekscene domineerde. 

Alton Ellis wordt door velen de vader van de Rocksteady genoemd door zijn gelijknamige hit uit 1964, maar ook ‘Take It Easy’ van Hopeton Lewis en ‘Tougher Than Tough’ van Derrick Morgan worden soms als ‘het eerste Rocksteady-nummer’ bestempeld. In een Jamaicaans radio interview vertelde de pianist Gladstone Anderson dat bandleader Lyn Taitt tijdens de opnames van ‘Take It Easy’ gesuggereerd had om de muziek trager te spelen. Taitt heeft dat in een interview in 2002 bevestigd : ‘I told 'Gladdy to slow the tempo and that's how ‘Take It Easy’ and Rocksteady came about. Rocksteady is really slow ska.’ Een ander verhaal is dat de zomer van 1964 in Jamaica zo warm was dat de muzikanten trager gingen spelen, maar of dat een urban legend is of niet…

Rocksteady had in essentie dezelfde ritmische basis als de ska maar was langzamer en verschilde ook in baslijnen. Daarnaast verschenen accent-patronen van de latere reggae. Zo werd de ritmegitaar doorgaans gespeeld op de tweede en vierde tel van de vierkwartsmaat, terwijl de basgitaar, die ten opzichte van de Ska belangrijker werd, de eerste en derde tel benadrukte. De zang, solo of in close harmony-duo’s of -trio’s, veelal geïnspireerd door de soulzangers en -groepen uit de VS, werd in de rocksteady veel prominenter.

 

Een ander verhaal is dat de zomer van 1964 in Jamaica zo warm was dat de muzikanten trager gingen spelen, maar of dat een urban legend is of niet…

De twee belangrijkste producers van Jamaica uit die tijd zijn met de rocksteady groot geworden : Duke Reid met zijn Treasure Isle label en de legendarische Coxsone Dodd van het zo mogelijk nog iconischere label Studio One. 

Belangrijke zangers en groepen uit de Rocksteady-periode waren The Paragons, The Uniques, The Techniques, The Heptones, Carlton & the Shoes, The Melodians, Delroy Wilson, The Gladiators, Bob Andy, Alton Ellis, Ken Boothe, John Holt,…

Bob Marley & The Wailers waren al begonnen in de ska-tijd, en maakten via de Rocksteady de brug naar de Reggae. Hun eerste opname was ‘Simmer Down’ (1964) voor Studio One, een puur ska-nummer. Bob Marley had al in 1962, het jaar van Jamaica’s onafhankelijkheid, zijn eerste single opgenomen: ‘Judge Not’. 

De Rocksteady-periode was kort maar de invloed op wat later kwam – reggae, dub, dancehall, Drum&Bass – kan moeilijk overschat worden. Heel veel baslijnen die in Rocksteadysongs ontstaan zijn, worden nog steeds gebruikt in moderne Jamaicaanse muziek. Deze lijnen worden ‘riddims’ genoemd. Zo zijn de ‘Never Let Go’ en de ‘My Conversation’ riddims van Slim Smith (de leadzanger van The Techniques en van The Uniques en later solo-artiest voor zijn dood op 25-jarige leeftijd), de ‘Real Rock’ of de ‘Queen Majesty’ riddims alom aanwezig.

Ook de ‘Toast’, de Jamaicaanse versie van de rap die in de seventies door DJ Kool Herc in The Bronx zal geïntroduceerd worden en aan de oorsprong ligt van de Hiphop MCs, ontstond in die tijd, met de legendarische U-Roy als originator, maar dat is voor een volgende aflevering...

 

Luister hier: 

 

Media content
Audio file
Media content
Image
VX MIX 01 Rock Steady - playlist (c) Frank Vercruyssen - tg STAN